Baby led
weaning

Τι είναι το BABY LED WEANING;

Το  Baby Led Weaning (BLW) είναι μία μέθοδος για την εισαγωγή των στερεών τροφών στη διατροφή του βρέφους, όπου την πρωτοβουλία και τον έλεγχο του φαγητού τα έχει το ίδιο το μωρό και όχι ο γονιός. Στην κλασική μέθοδο, ο γονιός είναι αυτός που ταΐζει το μωρό με το κουτάλι αλεσμένη τροφή, στο BLW το βρέφος μαθαίνει από την αρχή και χωρίς βοήθεια να τρώει μόνο του.

Πότε μπορούμε να ξεκινήσουμε το BLW;

Η μέθοδος πρέπει να ξεκινήσει όταν το μωρό δείχνει σημάδια αναπτυξιακής ετοιμότητας. Αυτό είναι κάτι που συνήθως συμβαίνει περίπου στους 6 μήνες και όχι νωρίτερα.

Πλεονεκτήματα BLW

Τα πλεονεκτήματα του BLW περιλαμβάνουν:

  • χαμηλότερο κίνδυνο παχυσαρκίας, καθώς μπορεί να ενθαρρύνει το μωρό να φάει την ποσότητα φαγητού που αυτό επιθυμεί. Μαθαίνουν δηλαδή να τρώνε με βάση το αίσθημα του κορεσμού τους.

Μειονεκτήματα BLW

Τα μειονεκτήματα του BLW περιλαμβάνουν:

  • Η μέθοδος baby – led weaning οδηγεί σε ακαθαρσίες στο πάτωμα, στο τραπέζι και την καρέκλα που κάθονται τα βρέφη.
  • Τα βρέφη  μπορεί να δυσκολεύονται να μασήσουν καλά το ψημένο κρέας που αποτελεί την κύρια πηγή σιδήρου για τα παιδιά.  Αν κάποιο μέρος του φαγητού καταλήξει στο πάτωμα αυτός είναι ένας άλλος παράγοντας που μειώνει τα θρεπτικά συστατικά που λαμβάνουν από ένα είδος τροφής.

Η μέθοδος BLW μπορεί να προκαλέσει πνιγμό στο μωρό;

Ο κίνδυνος πνιγμονής για ένα μωρό υπάρχει με οποιαδήποτε μέθοδο σίτισης. Αν το μωρό είναι ψυχοκινητικά έτοιμο ώστε να λάβει στερεή τροφή τότε ο κίνδυνος είναι ελάχιστος. Μελέτες σε Καναδά και Νέα Ζηλανδία έδειξαν ότι τα μωρά που σιτίζονται με BLW δεν διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο πνιγμονής από βρέφη που σιτίζονται με αλεσμένη τροφή.

Το πιο σημαντικό είναι το βρέφος να τρώει πάντοτε υπό την επίβλεψη γονέα. Μην αφήνετε ποτέ ένα βρέφος να τρώει χωρίς επιτήρηση και χωρίς να γνωρίζετε τι θα πρέπει να κάνετε σε περίπτωση πνιγμονής.

Παράλληλη χρήση BLW και αλεσμένων τροφών

Μπορούμε να προσφέρουμε στο παιδί διαφορετικές υφές προς ανακάλυψη. Όμως με τις αλεσμένες τροφές το παιδί δεν εξοικειώνεται με την πραγματική φύση του τροφίμου. Η προσφορά προγεμισμένων κουταλιών με αλεσμένο φαγητό μπορεί να γίνει περίπου στον 8ο μήνα, προς ανακάλυψη δεξιοτήτων από το μωρό.

Πως ξεκινάμε το BLW

  1. Αρχικά διαλέγουμε κάποια στιγμή που το μωρό δεν είναι κουρασμένο ή πεινασμένο.
  2. Καθόμαστε στο τραπέζι μαζί του. Στην αρχή θα υπάρχει ξεχωριστό BLW φαγητό για εκείνο, ενώ όσο η διαδικασία προχωράει θα τρώει και από το οικογενειακό φαγητό, αρκεί να είναι στην κατάλληλη μορφή.

Ποια μπορεί να είναι τα πρώτα φαγητά του μωρού;

Τρόφιμα που αποφεύγω στο BLW

Εκτός από το αλάτι, το μέλι και τη ζάχαρη που πρέπει να απουσιάζουν γενικά από τη διατροφή του 1ου έτους, τρόφιμα που μοιάζουν σε σχήμα όπως το καλαμπόκι, ο αρακάς ή το σταφύλι ίσως προκαλέσουν πνιγμονή. Ωστόσο μπορούμε, να αλλάξουμε την υφή του. Για παράδειγμα μια λύση είναι τα baby καλαμπόκια που προσφέρονται κομμένα στη μέση, ο αρακάς μπορεί να είναι καλά μαγειρεμένος και ελαφρώς πατημένος. Το σταφύλι χωρίς τη φλούδα και το κουκούτσι και ελαφρώς πατημένο.

Κατάλογος τροφίμων

Φρούτα

Τα φρούτα που δίνουμε προσέχουμε να είναι μαλακά ή λίγο ώριμα, διαφορετικά να τοποθετούμε στον ατμό μέχρι να μαλακώσουν.

Λαχανικά

Όλα τα λαχανικά τα μαγειρεύουμε στον ατμό, τόσο ώστε να μπορεί το μωρό να τα πιάνει μόνο του. Στην αρχή, προτιμάμε τα λαχανικά που από φυσικό τους προσφέρουν ένα «χερούλι». Τα υπόλοιπα μπορούμε να τα κόψουμε σε μέγεθος χοντρής τηγανητής πατάτας, μπαστουνάκια δηλαδή. Είναι καλό οι πρώτες γεύσεις να είναι γνήσιες.

Ιδέες γευμάτων

  • Ζυμαρικά οσπρίων, πολύ σπάνια προϊόντα ολικής άλεσης (γενικά) επειδή οι φυτικές ίνες θέλουν προσοχή.
  • Κεφτεδάκια από όσπρια όπως οι φακές, τα ρεβύθια, τα φασόλια ή οι γίγαντες (αρκεί να τους βγάλουμε το φλοιό)
  • Αλεύρι από όσπρια που μπορεί να γίνει πίτα με πολλά λαχανικά όπως καρότο, κολοκυθάκια ή λαχανίδα (kale). Η λαχανίδα είναι χαμηλή σε φυτικό οξύ και οξαλικά οξέα άρα δεν θα παρεμποδίσει την απορρόφηση ασβεστίου και σιδήρου.
  • Σιτηρά όπως ζυμαρικά, ρύζι ή ψευδοδημητριακά όπως κινόα, κεχρί, φαγόπυρο κ.α. Βιολογικό αναποφλοίωτο ρύζι. Καλό είναι να επιλέγουμε βιολογικό ρύζι καθώς στο φλοιό βρίσκονται και τα περισσότερα ίχνη από φυτοφάρμακα.
  • Λαχανικά και πιο συγκεκριμένα όσα έχουν πορτοκαλί χρώμα (πχ.: καρότο, κολοκύθα, γλυκοπατάτα) για τα καροτένια, παντζάρια τα οποία είναι πλούσια σε σίδηρο ή μπρόκολο και κολοκυθάκι. Καλό είναι να τα ετοιμάζουμε στον ατμό ή ψημένα λίγο στον φούρνο, να μην λιώνουν ώστε να πιάνονται εύκολα
  • Φρούτα όπως μήλο ατμού, μπανάνα, αχλάδι ατμού, αβοκάντο, ακτινίδιο, μάνγκο, πεπόνι, βανίλιες, ρόδι χυμός σε σταγόνες στο νερό (πλούσια πηγή C για απορρόφηση σιδήρου) και κάστανα.
  • Ω3 λιπαρών οξέων όπως λιναρόσπορο, σπόροι chia, οι οποίοι γίνονται πουτίγκα με μητρικό γάλα και νιφάδες βρώμης. Θα μπορούσαμε να φτιάξουμε μπιφτεκάκια με chia και λιναρόσπορο.
  • Το κρέας να προσφέρεται σε κομματάκια, μπιφτεκάκια, σε ίνες ή σε κιμά «βουναλάκι».

Τι γίνεται με τις ανάγκες του βρέφους σε Σίδηρο;

Χρειάζεται να δώσουμε βάση για να έχουμε μία καλή και επαρκή απορρόφηση.

Ο μη αιμικός σίδηρος (από φυτικές πηγές) δεν έχει τον ίδιο βαθμό απορρόφησης με τον αιμικό (από ζωικές πηγές). Όμως, η απορροφησιμότητά του μπορεί να αυξηθεί σημαντικά εάν καταναλώσουμε παράλληλα βιταμίνη C (πορτοκάλια, μανταρίνια, πιπεριές, μπρόκολο, μαϊντανός, ρόδι κ.α.) και βιταμίνη Α (πορτοκαλί χρώμα, καροτένια) με ταυτόχρονη μείωση του φυτικού οξέος (μούλιασμα οσπρίων και δημητριακών).

*Καλό είναι τα 2 πρώτα χρόνια να αποφεύγεται η υπερκατανάλωση μεμονομένων πηγών φυτικών ινών (πχ.: πίτουρο βρώμης) που μπορεί να προκαλέσει δυσαπορρόφηση σιδήρου και ψευδαργύρου.

ΤΕΛΟΣ..

  • Το γεύμα του παιδιού μπορεί να διαρκέσει πολλή ώρα. Δεν υπάρχει λόγος βιασύνης.
  • Καθίστε παρέα με το παιδί σας, φάτε από το δικό σας πιάτο, χαμογελάστε του, μιλήστε του, απολαύστε τις στιγμές αυτές που θα το βλέπετε να τρώει.
  • Μην περιμένετε το μωρό να φάει πραγματικά, ειδικά στην αρχή. Κάποιες μέρες θα παίζει απλά με το φαγητό και μπορεί και να το βάλει και στο στόμα του. Μπορεί να το καταπιεί ή και να το φτύσει. Κάποιες άλλες μέρες θα σας εντυπωσιάσει η ποσότητα που θα φάει.
  • Δεν είναι σημαντικό το πόσο και το αν θα φάει το παιδί από αυτά που του προσφέρετε. Ούτως ή άλλως η κύρια πηγή θερμίδων και θρεπτικών ουσιών για όλο τον πρώτο χρόνο του παιδιού παραμένει το γάλα (μητρικό ή φόρμουλα).
  • Αν το παιδί δεν δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ή αν σας είναι δύσκολο μπορείτε να ξεκινήσετε με ένα γεύμα την ημέρα και να το κρατήσετε για πολύ καιρό και αργότερα να βάλετε μεσημεριανό και απογευματινό.

Η μετάβαση από τον αποκλειστικό θηλασμό στην εισαγωγή στερεών τροφών εκτός του γάλακτος είναι ένα από τα πιο κρίσιμα στάδια στην ανάπτυξη του παιδιού. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η εισαγωγή της συμπληρωματικής τροφής θα πρέπει να ξεκινήσει όταν ο αποκλειστικός θηλασμός δεν μπορεί πλέον να παρέχει επαρκή θρεπτικά συστατικά και ενέργεια για την ανάπτυξη του παιδιού. Το μητρικό γάλα θεωρείται ότι εξασφαλίζει τη σωστή ανάπτυξη του παιδιού έως και 6 μήνες. Με την εισαγωγή στερεών τροφών δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνει διακοπή του θηλασμού ή του θηλασμού με μπιμπερό. Το μητρικό γάλα ή το γάλα φόρμουλας θα πρέπει να συνεχίσει να είναι η κύρια πηγή θρεπτικών συστατικών για το πρώτο έτος της ζωής και θα πρέπει κατά προτίμηση να παρέχει μεταξύ του ενός τρίτου και του μισού της μέσης συνολικής πρόσληψης ενέργειας προς το τέλος του πρώτου έτους. Ο σκοπός των συμπληρωματικών τροφών είναι να παρέχουν πρόσθετη ενέργεια και θρεπτικά συστατικά που ιδανικά δεν θα πρέπει να εκτοπίζουν το μητρικό γάλα κατά τους πρώτους 12 μήνες.  Κατά τη διάρκεια του BLW, οι γονείς επιλέγουν μια σειρά τροφών για να προσφέρουν στα μωρά τους, τα οποία αποφασίζουν μόνα τους τι θα φάνε, την ποσότητα και τον ρυθμό σίτισης.

Υπάρχουν  4 στάδια κατά τα οποία το μωρό δείχνει αν είναι έτοιμο να ξεκινήσει τη μέθοδο του BLW:

  1. το βρέφος μπορεί να κάθεται με ελάχιστη ή καθόλου υποστήριξη. Να μπορεί δηλαδή να σταθεί σε καθιστή θέση, τουλάχιστον για 1 λεπτό και να μπορεί να στηρίζει το κεφάλι του χωρίς βοήθεια.
  2. το βρέφος μπορεί να καταπιεί στερεές τροφές.
  3. να έχει διπλασιαστεί το βάρος γέννησης
  4. το βρέφος μπορεί να συντονίσει τα μάτια και τα χέρια του για να παρατηρήσει, να πιάσει και να φέρει τροφή στο στόμα του. Το BLW επεκτείνει τη φυσική περιέργεια του παιδιού να βάζει τα διάφορα αντικείμενα στο στόμα του και στην ανακάλυψη του φαγητού.

*Εάν το βρέφος δεν είναι έτοιμο, απλώς δεν θα δείχνει ενδιαφέρον για το φαγητό, ίσως να μην βάζει παιχνίδια ή άλλα αντικείμενα στο στόμα του.

**Μπορούμε να καθυστερήσουμε την εισαγωγή στερεών τροφών από 1-2 ημέρες έως 2 εβδομάδες ενώ παράλληλα κάνουμε δοκιμές. Κάθε παιδί έχει δική του ημερομηνία, όπως δεν αποφασίζουμε πότε θα μιλήσει η πότε θα περπατήσει, δεν μπορούμε να προαποφασίσουμε πότε θα είναι ικανό να αρχίσει να τρώει μόνο του.
*** Το βρέφος είναι ικανό να μασάει τις μαλακές τροφές  με τα ούλα του και δεν είναι απαραίτητο να έχει βγάλει δόντια για να αρχίσει το BLW.

  • Mπορεί να προάγει την αποδοχή ενός ευρύτερου φάσματος τροφίμων λόγω της πρώιμης έκθεσης σε διαφορετικές γεύσεις και υφές λόγω της μεγάλης ποικιλίας τροφίμων.
  • Καταφέρνουν να αισθανθούν την υφή, τη μυρωδιά, τη γεύση, το χρώμα και το μέγεθος μιας τροφής σε μεγαλύτερο βαθμό από ότι με τη σίτιση με πολτοποιημένη τροφή.
  • Αποκτούν δεξιότητες όσον αφορά τις κινήσεις των χεριών, το συντονισμό ματιών –χεριών καθώς επίσης τα ενισχύει να αισθάνονται ανεξάρτητα και αυτόνομα. Μαθαίνουν να μασάνε και να καταπίνουν πιο γρήγορα σε σχέση με τα μωρά που ταΐζονται με το κουτάλι.
  • Μείωση νεοφοβίας:Η τροφική νεοφοβία, η οποία είναι φυσιολογική περίοδος, αναπτύσσεται στην ηλικία των 2 έως 4 ετών και πολλές φορές μπορεί να κρατήσει περισσότερο εάν δεν υπάρχει έκθεση σε διαφορετικές υγιεινές επιλογές. Με το BLW το μωρό έχει περισσότερες πιθανότητες να δοκιμάσει νέες επιλογές. Έτσι, φαίνεται πως μειώνεται η πιθανότητα να εξελίξει το παιδί νεοφοβία σε μεγαλύτερη ηλικία. Αυτό είναι λογικό, αφού το παιδί μαθαίνει να διαχωρίζει υφές, αρώματα, χρώματα και γεύσεις και εκτίθεται σε ευρεία γκάμα τροφίμων.

* Ωστόσο, η θετική επίδραση του BLW στη διατροφή του παιδιού εξαρτάται αυστηρά από το αν η οικογένεια τρώει υγιεινές και κατάλληλες τροφές για την ανάπτυξη του παιδιού. Εάν η διατροφή της οικογένειας είναι ανεπαρκής, το BLW εκθέτει το παιδί στον κίνδυνο υπερβολικής πρόσληψης νατρίου, κορεσμένων λιπαρών και υπερφόρτωσης πρωτεϊνών, με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

*Το αντανακλαστικό αναγούλιασμα (gagging) είναι συχνό στα πρώτα στάδια του BLW και αποτρέπει το φαγητό από το να προωθηθεί πολύ πίσω αμάσητο. Όσο το βρέφος ωριμάζει και γίνεται πιο ικανό στη μάσηση, το σημείο όπου ενεργοποιείται το αντανακλαστικό μετακινείται πιο πίσω. Το gag reflex είναι ουσιαστικά το αντανακλαστικό της γλώσσας κατά το οποίο σπρώχνουν την τροφή προς τα εμπρός και την ξαναμασούν.  Με την εισαγωγή στερεών τροφών το αντανακλαστικό μειώνεται, στον 8ο-10ο μήνα. Εκτός του gag reflex, ο βήχας παρέχει μία φυσική προστασία ώστε να μην πάει η τροφή στους αεραγωγούς.

Σε κάθε περίπτωση, οι γονείς οφείλουν να είναι σε ετοιμότητα για να παράσχουν τις πρώτες βοήθειες σε περίπτωση πνιγμονής η οποία δεν φαίνεται να διαφέρει σε σχέση με την παραδοσιακή μέθοδο σίτισης.

Επιπλέον, ακόμα και στη σπάνια περίπτωση που μπορεί να πάει τροφή στους αεραγωγούς, είναι προτιμότερο να πάει ένα στέρεο σώμα που με μιας μπορεί να βγει με τις πρώτες βοήθειες και το παιδί να ανασάνει άμεσα, παρά υγρή τροφή.

Παρόλο που το gagging φαίνεται τρομακτικό σαν εμπειρία στους γονείς, τα μωρά δεν ενοχλούνται ιδιαίτερα από αυτό και συνεχίζουν κανονικά την προσπάθεια σίτισης.

**Σε περιπτώσεις όπου το βρέφος έχει γεννηθεί πρόωρα ή παρουσιάζει δυσκολία να μασήσει το φαγητό και να το μεταφέρει στο στόμα του, συζητήστε το θέμα με παιδίατρο

  1. Βάζουμε το μωρό σε καρεκλάκι φαγητού έτσι ώστε να μπορεί να χρησιμοποιεί τα χέρια του ελεύθερα. Βεβαιωνόμαστε ότι το μωρό κάθεται σε όρθια θέση και όχι σε ημικλινή. Στους 6 μήνες το παιδί θα πιάσει το φαγητό με όλη του τη χούφτα ενώ στους 8 μήνες θα αρχίσει να χρησιμοποιεί τον δείκτη και τον αντίχειρα. Στην αρχή θα περιεργαστεί το τρόφιμο χωρίς να το καταναλώσει και γύρω στον 7ο μήνα θα αρχίσει να καταπίνει την τροφή. Παράλληλα θα υπάρχει και ο θηλασμός ο οποίος καλό είναι να παραμείνει τον πρώτο χρόνο.
  2. Βάζουμε προστατευτικό κάλυμμα στα ρούχα τουκαι καλύπτουμε την περιοχή κάτω από το καρεκλάκι του με ένα καθαρό αδιάβροχο τραπεζομάντηλο.
  3. Το φαγητό καλύτερα να το προσφέρουμε απευθείας στον δίσκο ή στο τραπέζι και να μην χρησιμοποιούμε πιάτα ή μαχαιροπήρουνα για να μην αποσπάται η προσοχή του μωρού.
  4. Προσφέρουμε λίγα κομματάκια φαγητού κάθε φορά(επιλογές από ό,τι τρώει η υπόλοιπη οικογένεια), σε σχήμα και μέγεθος που θα μπορεί να το χειριστεί. Το  φαγητό πρέπει να είναι τόσο βρασμένο όσο να στέκεται στο χέρι του και ταυτόχρονα αρκετά μαλακό για να το μασά. Αυτό σημαίνει λεπτά κομματάκια ή λωρίδες (sticks). Σταδιακά θα μπορεί να χειρίζεται πιο μικρά κομματάκια και ποικιλία πυκνοτήτων.
  5. Επιτρέπουμε στο μωρό να φάει με τον δικό του ρυθμό. Δεν βιαζόμαστε και δεν πιέζουμε το μωρό να φάει, το αφήνουμε να παίζει όσο θέλει με το φαγητό. Δεν περιμένουμε να φάει πολύ στην αρχή, θα φάει όταν είναι έτοιμο,κάθε φορά συμπληρώνουμε το γεύμα με γάλα.
  6. Προσφέρουμε νερό σε εκπαιδευτικό ποτηράκι.
  7. Δεν αφήνουμε το μωρό χωρίς επίβλεψη.

* Δοκιμάζουμε ξανά μετά από μερικές μέρες τροφές που έχει απορρίψει. Τα μωρά αλλάζουν συχνά προτιμήσεις και μπορεί να δεχτούν τροφές που αρχικά είχαν απορρίψει.

** Δεν δίνουμε μικρές και σκληρές τροφές όπως ολόκληρα σταφύλια ή τοματίνια. Να αφαιρούνται κουκούτσια από φρούτα όπως ελιές. Οι ξηροί καρποί χωρίς άλεσμα είναι ακατάλληλοι.

***Οι εξαιρέσεις είναι οι ίδιες όπως εάν ταΐζαμε αλεσμένα: αλάτι, ζάχαρη, μέλι, φρέσκο γάλα, χυμοί φρούτων, τσάι.

 

**** Για να γίνει σωστά το BLW επιτρέπεται μόνο το ίδιο το μωρό να βάζει το φαγητό στο στόμα του. Αυτό είναι σημαντικό και για την ασφάλειά του.

 

*****Κατά τις πρώτες προσπάθειες, οι περισσότερες δαγκωματιές θα πέσουν μπροστά, έξω από το στόμα του μωρού. Είναι πολύ σημαντικό να μην προσπαθήσουμε  να βοηθήσουμε το βρέφος, με το να βάλουμε το φαγητό στο στόμα του.

Ηλικία: 6-8 μηνών

1) Η εισαγωγή των τροφών ξεκινά τηρώντας ένα ημερολόγιο καταγραφής/ παρακολούθησης για τυχόν αλλεργίες. Προσθέτουμε δηλαδή μία νέα τροφή ανά 3-4 μέρες και παρακολουθούμε για τυχόν αντιδράσεις, όπως ακριβώς γίνεται και με τα αλεσμένα τρόφιμα.
2) Η βασική τροφή έως τους 9 μήνες παραμένει το γάλα και γι’ αυτό ο θηλασμός συνεχίζει ελεύθερα ή αν το μωρό τρέφεται με φόρμουλα, δεν κόβονται τα γεύματα, ιδίως στην αρχή της μεθόδου. Όσο το μωρό αυξάνει τις ποσότητες, τα ταΐσματα με το γάλα θα μειώνονται.
3) Τα πιο εύκολα φαγητά για να ξεκινήσει ένα βρέφος είναι τα βρασμένα ή στον ατμό, λαχανικά κομμένα σε σχήμα που να μπορεί να πιάνει με τη χούφτα του. Δεν θα πρέπει να είναι υπερβολικά βρασμένα, ώστε να μην διαλύονται στα χέρια του μωρού. Συνήθως τα λαχανικά τα βράζουμε τόσο ώστε να λιώνουν εάν τα πιέσουμε δυνατά ανάμεσα στον δείκτη και τον αντίχειρά μας.
4) Δεν θα πρέπει να είναι σε μικρά κομμάτια καθώς το βρέφος ακόμα δεν έχει μάθει να πιάνει αντικείμενα ανάμεσα στο δείκτη και τον αντίχειρα και έτσι δεν θα μπορέσει να τα φέρει στο στόμα. Τα πιο μεγάλα κομμάτια του επιτρέπουν να κόψει μόνο του το μέγεθος που μπορεί το ίδιο να διαχειριστεί.
5) Ξεκινάμε δίνοντας φρούτα και λαχανικά στο κατάλληλο μέγεθος, κοπή και σύσταση.
6) Προσφέρουμε τροφές κομμένες σε μακρόστενα κομμάτια στο μέγεθος του δαχτύλου σας (finger sized cut food). Κόψτε τα φρούτα και τα λαχανικά σας σε στικ και αποφεύγουμε τα σκληρά κομμάτια. Μπορούμε να βράσουμε ή να βάλουμε στο φούρνο λαχανικά όπως καρότο, πατάτες, μπρόκολο για να μαλακώσουν ή να βάλουμε για 1 λεπτό στο φούρνο μικροκυμάτων λίγες φέτες από μήλο μέχρι να μαλακώσει.

7) Το ψωμί αν είναι μαλακό μπορεί να κολλήσει στον ουρανίσκο του μωρού, οπότε είναι καλύτερα να το βάλουμε λίγο να ψηθεί και μετά το κόβουμε σε finger-sized κομμάτια.
8) Το κρέας μπορούμε να το προσφέρουμε κομμένο σε μεγάλα μακρόστενα κομμάτια. Πρέπει να είναι καλά μαγειρεμένο και μαλακό για να το μασήσει εύκολα. Μία καλή επιλογή είναι τα κεφτεδάκια ή μικρά μπιφτεκάκια.
9) Μερικά ζυμαρικά ίσως είναι δύσκολο να τα πιάσουν με τα χεράκια τους γιατί γλιστράνε πολύ. Ζυμαρικά όπως οι βίδες ή το ριγκατόνι είναι πιο εύκολο να τα κρατήσουν. Δεν βάζουμε λάδι στη κατσαρόλα όταν τα βράζουμε επειδή θα γλιστράνε πολύ. Μακριά ζυμαρικά όπως σπαγγέτι και παπαρδέλες τα αφήνουμε για τους επόμενους μήνες.
10) Ρύζι και όσπρια ίσως είναι δύσκολα σε αυτό το στάδιο μιας που το μωρό δεν έχει αναπτύξει ακόμα το pincer grasp, ώστε να μπορεί δηλαδή να ενώσει τον αντίχειρα με το δείκτη και να πιάσει μικρά αντικείμενα. Για αυτό μπορούμε να φτιάξουμε μπιφτέκια με όσπρια και λαχανικά.

*Στην αρχή ξεκινάμε με κάποιο λαχανικό ή φρούτο. Στη συνέχεια και αν δεν υπάρχει ιστορικό αλλεργίας στην οικογένεια, ξεκινάμε τους συνδυασμούς τροφίμων. Μπορούμε να φτιάξουμε κεφτεδάκια οσπρίων ή μία κρέμα οσπρίων και να χρησιμοποιήσουμε κομμάτια λαχανικών για να τα βουτήξει μέσα ή μαζί με ζυμαρικά όπως πένες, βίδες κι άλλα.

Ηλικία: 8-10 μηνών

1) Τα περισσότερα μωρά σε αυτή την ηλικία γίνονται όλο και πιο επιδέξια. Μαθαίνουν να χρησιμοποιούν καλύτερα τα δάχτυλα τους και μπορούν να περάσουν αντικείμενα από το ένα χέρι στο άλλο. Όταν παρατηρήσουμε το μωρό να επεξεργάζεται και να παίζει με το φαγητό του, θα δούμε πως μαθαίνει και βελτιώνεται με μικρότερα και πιο χοντροκομμένα φαγητά. Σε αυτή τη φάση εισάγουμε διαφορετικά σχήματα φαγητού παράλληλα όμως με τα στικ.

2) Όσο αναφορά τα φρούτα  δοκιμάζουμε μύρτιλα, φράουλες ή σταφύλια κομμένα στη μέση ή στα τέσσερα. Ομοίως και με τα λαχανικά, εισάγουμε αρακά ή ντοματίνια, πατημένα ελαφρά ή κομμένα στη μέση και άλλα λαχανικά κομμένα σε μικρότερα κομμάτια. Επίσης το μωρό θα αρχίσει να διαχειρίζεται καλύτερα και φαγητά με ρύζι και όσπρια. Τα όσπρια όμως πρέπει να έχουν ψηθεί καλά και είναι μαλακά, τα ρεβύθια για παράδειγμα μπορούμε να τα πατήσουμε ελαφρώς με το πιρούνι.

Ηλικία: 10-12 μηνών

Σταδιακά να του δίνουμε παιδικό πιρουνάκι και κουτάλι για να δοκιμάσει και να μάθει να τα χειρίζεται. Καθώς γίνεται πλέον όλο και πιο εύκολο να κρατάει φαγητό σε διάφορες μορφές αρχίζουμε να προσφέρουμε φαγητά όπως για παράδειγμα μακαρόνια με κιμά.

Φρούτα

Μπανάνα – μεγάλα κομμάτια, στην αρχή αφήνοντας και φλούδα για να μπορεί το μωρό να την πιάσει.
Αχλάδι – αν είναι πολύ γινωμένο και μαλακό μπορεί να προσφερθεί σε μεγάλα κομμάτια ή ολόκληρο έχοντας αφαιρέσει το εσωτερικό μέρος με τα κουκούτσια.
Μήλο – ποτέ ωμό εκτός και αν είναι μαλακό και τριμμένο σε «βουναλάκι», πάντα στο φούρνο ή στον ατμό, μέχρι να έχει μαλακώσει αρκετά, αλλά να πιάνεται.
Ροδάκινα – αν είναι πολύ ώριμα και μαλακά, μπορούμε να τα προσφέρουμε ωμά, αλλιώς και αυτά για λίγο στον ατμό.
Αβοκάντο – το προσφέρουμε ωμό, κομμένο σε μεγάλα κομμάτια.
Καρπούζι – ωμό, λιώνει στο στόμα, προσοχή να έχουμε αφαιρέσει τα κουκούτσια. Μπορούμε να αφήσουμε τη φλούδα για να μπορεί να το πιάσει πιο εύκολα το μωρό.
Πεπόνι – αν είναι πολύ ώριμο και μαλακό, μπορούμε να το προσφέρουμε ωμό, αλλιώς στον ατμό για λίγο.
Πορτοκάλι – σε φετούλες με κομμένο το πάνω και το κάτω μέρος. Τα μωρά πιπιλάνε τη φετούλα.
Μανταρίνι – σε φετούλες και αυτό όπως και το πορτοκάλι.
Βανίλιες – και αυτές για λίγο στον ατμό, αν είναι λίγο σκληρές.
Μάνγκο – αν είναι πολύ ώριμο, τότε μπορούμε να το προσφέρουμε ωμό, αλλιώς και αυτό το βάζουμε για λίγη ώρα στον ατμό.

Λαχανικά

Μπρόκολο – το πρώτο λαχανικό που προσφέραμε και πολύ αγαπημένο. Ιδανικό σχήμα, για να το πιάνουν τα μικρά χεράκια. Κι αυτό «μαγειρεμένο» στον ατμό.
Κουνουπίδι – πολύ δημοφιλές, σχεδόν όσο και το μπρόκολο, το ετοιμάζουμε και αυτό στον ατμό.
Αγγουράκι – στην αρχή προσφέρουμε το μαλακό μέρος του αγγουριού και αργότερα (στον 8ο μήνα) προσφέρουμε ολόκληρο το αγγούρι κομμένο στα τέσσερα.
Πατάτες – είτε «μαγειρεμένες» στον ατμό είτε στο φούρνο σε μεγαλούτσικα κομμάτια ή σε μπαστουνάκια.
Γλυκοπατάτες – το ίδιο με τις πατάτες.
Κολοκύθα –Και αυτό μπορεί να γίνει στον ατμό ή στο φούρνο.
Κολοκυθάκια – Επίσης στον ατμό ή στο φούρνο. Προσοχή πόση ώρα θα τα αφήσετε ώστε να μπορεί το μωρό να τα πιάνει.
Καρότα – στον ατμό μέχρι να είναι αρκετά μαλακά ώστε να λιώνουν στο στόμα.
Μελιντζάνες – είναι καλό να τις ξεπικρίσουμε σε νερό πριν τις χρησιμοποιήσουμε. Γίνονται καλύτερα στο φούρνο.
Σπαράγγια – ιδανικό σχήμα για τα μικρά χεράκια και γίνονται πολύ μαλακά στον ατμό. Προσοχή στις ίνες.
Παντζάρια – στον ατμό για περισσότερη ώρα από την προτεινόμενη. Πριν τα προσφέρουμε στο μωρό, ελέγχουμε την υφή τους, να είναι τέτοια που σχεδόν να λιώνει στο στόμα.